Dit moet je weten over de Inspectie SZW

- bijgewerkt op 12 september 2017
Inspectie SZW

Als ondernemer kun je te maken krijgen met de Inspectie SZW. Deze overheidsdienst ziet erop toe dat jij de regels voor gezond, veilig en eerlijk werk naleeft. Doe je dat niet, dan kan dat soms leiden tot torenhoge boetes. Lees hoe de Inspectie SZW te werk gaat en wat je bij een controle kunt verwachten.

Inspectie SZW

De Inspectie SZW controleert of werkgevers en werknemers zich houden aan de wet- en regelgeving rond arbeidsomstandigheden, arbeidsmarkt, arbeidsverhoudingen en sociale zekerheid. De dienst geeft hierover voorlichting aan ondernemers en ziet erop toe dat zij de relevante wetten en besluiten naleven.

Ook is de dienst van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) bevoegd tot het onaangekondigd uitvoeren van inspecties bij bedrijven. Als daarbij een misstand of overtreding aan het licht komt, mag zij overgaan tot het opleggen van een sanctie. Dat kan bijvoorbeeld een boete zijn of het stilleggen van het werk.

Ontstaan uit de Arbeidsinspectie

De Inspectie SZW is op 1 januari 2012 ontstaan door een samenvoeging van de Arbeidsinspectie, de Inspectie Werk en Inkomen en de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD). Door deze bundeling van krachten kan de Inspectie SZW gericht en slagvaardig optreden tegen misstanden op het vlak van arbeid en sociale zekerheid.

De dienst ziet er vooral op toe dat werknemers veilig en gezond kunnen werken, niet te lange dagen maken en voldoende rusttijd krijgen. En dat werkgevers hun personeel niet uitbuiten, onderbetalen of illegaal in dienst nemen.

Taken van de Inspectie SZW

Het takenpakket van de Inspectie SZW is te veelomvattend om uitgebreid te beschrijven. Daarom beperken we ons hier tot die activiteiten die voor jou als ondernemer het meest van belang zijn. Daarin zijn drie hoofdtaken te onderscheiden:

Toezicht houden

De rechten van werknemers zijn vastgelegd in een groot aantal wetten, zoals de Arbeidstijdenwet, de Arbeidsomstandighedenwet en de Wet arbeid vreemdelingen. De Inspectie SZW ziet erop toe dat werkgevers deze rechten respecteren. Zij controleert bijvoorbeeld of werkgevers zich houden aan de regels voor werk- en rusttijden. Of dat de werkomstandigheden in een bedrijf wel voldoen aan de veiligheids- en gezondheidseisen. Ook bekijkt de dienst of ondernemers zich houden aan de cao’s voor hun bedrijfstak en hun personeel wel voldoende betalen.

Opsporen

Het bestrijden van fraude binnen de keten van werk en inkomen is een speerpunt in het beleid. Daarom maakt de Inspectie SZW veel werk van het opsporen van illegale arbeid, malafide arbeidsbemiddeling, uitbuiting, mensensmokkel en andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Ook het opsporen van uitkeringsfraude behoort tot het takenpakket.

Signaleren

Daarnaast heeft de Inspectie SZW tot taak ontwikkelingen en risico’s in het werkveld van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te signaleren. Zo heeft de dienst de specifieke arbeidsrisico’s in de bouw en arbeidsrisico’s in de horeca in kaart gebracht. Om inzicht te bieden in de effectiviteit van het stelsel van werk en inkomen doet zij ook periodiek onderzoek naar de uitvoering van socialezekerheidswetten door het UWV, de SVB en gemeenten.

Welke risico's loop ik?

Wil je weten waar je in jouw bedrijf op moet letten? Een Erkend MKB-adviseur kan je helpen. Hij brengt de risico’s in je bedrijf in kaart en geeft advies om deze te beperken of af te dekken.

Vraag het een adviseur

Wie krijgen er te maken met de Inspectie SZW?

De Inspectie SZW houdt toezicht op ruim 700.000 bedrijven die samen zo’n 7,5 miljoen werknemers in dienst hebben. Het is natuurlijk onmogelijk om al deze bedrijven daadwerkelijk te inspecteren. Daarom is de Inspectie SZW selectief in haar toezicht. De inspecties zijn vooral gericht op bedrijfsprocessen met grote risico’s voor de gezondheid en veiligheid van werknemers en op de bestrijding van arbeidsmarktfraude. Bedrijven die bekendstaan als notoire overtreders van de regels rond arbeid, kunnen ook rekenen op extra aandacht.

Daarnaast maakt de Inspectie SZW jaarlijks een risico- en omgevingsanalyse. Op basis daarvan bepaalt zij welke bedrijven in dat jaar een controle krijgen. In 2016 ligt de focus bijvoorbeeld op zaken als:

  • de bestrijding van illegale arbeid
  • fraude en schijnconstructies
  • psychosociale arbeidsbelasting (werkdruk, stress, pesten en discriminatie)
  • ongevallen met flexibele arbeidskrachten (zzp’ers en uitzendkrachten)

Ook heeft de Inspectie SZW dit jaar aandacht voor specifieke sectoren. Ben je ondernemer in de bouw, dan heb je grote kans dat de dienst komt controleren of je werknemers wel gebruikmaken van persoonlijke beschermingsmiddelen. Horecaondernemers kunnen rekenen op een inspectie gericht op illegale tewerkstelling, onderbetaling en overtreding van de werk- en rusttijden.

Verplichtingen voor werkgevers en werknemers

Bij de controles op naleving van de wetgeving richt de Inspectie SZW zich vooral op werkgevers. Zij zijn immers hoofdverantwoordelijk voor de naleving van de wet in hun bedrijf. Als werkgever moet je bijvoorbeeld een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) maken. Bij een controle zal de inspecteur hiernaar vragen. Ook ben je verplicht om arbeidsongevallen direct te melden aan de Inspectie SZW. Doe je dit niet, dan kan dit je op een boete komen te staan.

Daarnaast hebben ook jouw werknemers wettelijke verantwoordelijkheden. Bouwvakkers moeten zich bijvoorbeeld houden aan de veiligheidsvoorschriften. Als bij een inspectie blijkt dat zij dit niet doen, kan de inspecteur ook tegen hen optreden.

Tip

Op de contactpagina van de Inspectie SZW kun je terecht voor het melden van onder meer bedrijfsongevallen, arbeidsuitbuiting, fraude en voorgenomen bouwwerken.

Bevoegdheden van de Inspectie SZW

Om hun inspecties en onderzoeken goed te kunnen uitvoeren, hebben de inspecteurs ruime bevoegdheden. Zij mogen onaangekondigd je bedrijf komen controleren. Je bent verplicht om hen binnen te laten en toegang te geven tot alle bedrijfsruimten. Als je dit weigert, kan de inspecteur zelfs de politie om assistentie vragen.

De inspecteur mag alle aanwezigen in het bedrijf ondervragen. Je medewerkers zijn verplicht om hieraan mee te werken. Ook heeft hij het recht om identiteitsdocumenten, de werktijdenregistratie, loonadministratie en andere documenten in te zien en te kopiëren of mee te nemen. Hij mag voorwerpen en monsters meenemen, verpakkingen openen en foto’s maken. Voor alle bevoegdheden van de inspecteur geldt dat jij en je medewerkers verplicht zijn om medewerking te verlenen.

Bekijk een video van de Inspectie SZW over wat het werk van de inspectiedienst in de praktijk inhoudt:

Welke sancties kan de Inspectie SZW opleggen?

Als de inspecteur in jouw bedrijf een overtreding constateert, kan hij hier maatregelen tegen nemen. In het algemeen geldt: hoe ernstiger de overtreding, des te zwaarder de maatregel. Als je bijvoorbeeld geen RI&E kunt overleggen, krijg je niet direct een boete. De inspecteur zal je vragen om de RI&E binnen een bepaalde termijn alsnog op te stellen. Pas als je dat niet doet, volgt een boete.

Heb je een horecabedrijf en blijkt bij controle dat je medewerkers stelselmatig te lange dagen maken, dan kun je echter direct rekenen op een fikse boete. En als je als ondernemer in de bouw verzuimt om je steigers te voorzien van een deugdelijke valbeveiliging, loop je zelfs het risico dat de inspecteur het werk tijdelijk stillegt, bovenop de boete. De zwaarste sanctie is het proces-verbaal. Dit kan de inspecteur opmaken als sprake is van een misdrijf, bijvoorbeeld kinderarbeid of het werken met wettelijk verboden stoffen.

Tip

Wil je het niet tot sancties laten komen, doe dan de zelfinspectie. Met dit handige instrument van de Inspectie SZW kun je checken of jouw bedrijf aan alle eisen voldoet.

Wat doe je als er schade is veroorzaakt tijdens de bouwwerkzaamheden of je gereedschap is gestolen?


Zorg dat jouw zaak blijft bestaan als het even tegenzit.

Bekijk de mogelijkheden

- bijgewerkt op 12 september 2017

Elke week een update

Ontdek hoe je kunt groeien met personeel. Ontvang tips, nieuws en inspiratie, net als 6.000+ andere ondernemers.
 

Aanmelden

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.