Is een ondernemingsraad verplicht?

- bijgewerkt op 06 maart 2019
Ondernemingsraad verplicht

Een ondernemingsraad is verplicht vanaf vijftig medewerkers of meer. Als je minder personeel hebt, moet je medezeggenschap op een andere manier regelen. Lees wat de regels zijn voor grote en kleine werkgevers.

Ondernemingsraad verplicht

Werknemers hebben recht op medezeggenschap. Dat betekent dat ze binnen een bedrijf over zaken moeten kunnen meedenken en soms ook meebeslissen.

Dat kan via verschillende medezeggenschapsorganen, zoals een ondernemingsraad (OR) of een personeelsvertegenwoordiging (PVT)

Medezeggenschap kan veel opleveren. Niet alleen voor je medewerkers, maar ook voor jou als werkgever. Je krijgt bijvoorbeeld inzicht in wat er speelt op de werkvloer, je profiteert van de nuttige ideeën van werknemers en je vergroot de betrokkenheid van het personeel.

Wet op de ondernemingsraden

In de Wet op de ondernemingsraden staan de verplichtingen rondom medezeggenschap. Afhankelijk van de grootte van je bedrijf moet je dit op een bepaalde manier regelen.

Let op

Als jouw bedrijf moet voldoen aan een verplichte cao, dan kunnen daar extra regels in staan over medezeggenschap. Volgens sommige cao's moet je ook bij minder dan vijftig werknemers een ondernemingsraad hebben. Controleer dus je cao.

Ondernemingsraad oprichten?

Wat zegt de wet precies? Bekijk hieronder de verplichtingen per bedrijfsgrootte.

  • 50 medewerkers of meer

Bedrijven met minstens vijftig medewerkers zijn verplicht om een ondernemingsraad (OR) in te stellen. Als ondernemer moet je zelf het initiatief nemen om een OR op te richten. Bijvoorbeeld door na te gaan of medewerkers zich hiervoor willen aanmelden.

Bij onvoldoende of geen animo ben je overigens niet van deze verplichting af. Je moet de belangstelling namelijk blijven peilen, omdat je personeel op een later moment wellicht wel geïnteresseerd is.

Ken jij de risico's in jouw branche?

Jouw bedrijf is goud waard, voorkom uitglijders. Lees meer over de gevaren in de horeca, bouw, detailhandel, groothandel, zakelijke dienstverlening of persoonlijke dienstverlening en beperk je risico's.

Ga voor zekerheid

  • 10 tot 50 medewerkers

Bedrijven met tien tot vijftig medewerkers zijn verplicht om een personeelsvertegenwoordiging (PVT) in te stellen als de meerderheid van het personeel daarom vraagt.

Daarnaast is het voor deze bedrijven mogelijk om vrijwillig een OR op te zetten. Als zowel een OR als een PVT ontbreekt, dan moeten er voldoende personeelsvergaderingen worden gehouden.

  • Minder dan 10 medewerkers

Bedrijven met minder dan tien medewerkers zijn niet verplicht om een OR of PVT op te zetten. Je kunt op vrijwillige basis wel kiezen voor een PVT om bijvoorbeeld overleg te voeren over de arbeidstijden.

Welke werknemers tellen mee?

Het aantal medewerkers is belangrijk als je wilt bepalen wat voor jou als ondernemer verplicht is. De Wet op de ondernemingsraden geeft uitsluitsel over de personen die je hierbij moet meetellen.

Volgens artikel 1 van deze wet gaat het om de volgende personen:

  • personen die werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst of aanstelling (ongeacht of dit voor bepaalde of onbepaalde tijd is)
  • uitzendkrachten die ten minste 24 maanden werkzaam zijn bij jou als inlener
  • personen die een arbeidsovereenkomst of aanstelling met jou hebben, maar niet in jouw onderneming werken
  • personen die je samen met de ondernemingsraad hebt aangemerkt als 'in de onderneming werkzame personen'

Ondernemingsraad, hoeveel leden?

Hoeveel werknemers moeten er in de ondernemingsraad zitten? Dit is afhankelijk van de grootte van je bedrijf. In artikel 6 van de wet staat dit beschreven, namelijk:

  • bij minder dan 50 werknemers = 3 leden
  • 50 tot 100 werknemers = 5 leden
  • 100 tot 200 werknemers = 7 leden
  • 200 tot 400 werknemers = 9 leden
  • 400 tot 600 werknemers = 11 leden
  • 600 tot 1000 werknemers = 13 leden
  • 1000 tot 2000 werknemers = 15 leden

Daarna komen er bij elk duizendtal werknemers nog 2 leden meer, tot maximaal 25 leden.

De ondernemingsraad kan met jouw toestemming een afwijkend aantal leden vaststellen in hun reglement. De ondernemingsraad kan ook zelf plaatsvervangers kiezen. Een plaatsvervangend ondernemingsraadslid heeft dezelfde rechten en verplichtingen als het lid dat hij vervangt.

Geen ondernemingsraad?

Wat als je geen ondernemingsraad hebt, waar dat eigenlijk wel verplicht is? Er is geen toezichthouder die dan boetes uitdeelt. Het is wel mogelijk dat medewerkers je voor de rechter dagen als je weigert om een ondernemingsraad in te stellen.

Op grond van de Wet op de economische delicten kan de rechter je dan een sanctie opleggen. Volgens deze wet kan het gaan om een hechtenis van maximaal zes maanden, een taakstraf of een geldboete.

Ontheffing van verplichting OR

De Sociaal-Economische Raad (SER) kan een ontheffing verlenen van de verplichting om een ondernemingsraad in te stellen. Die wordt alleen in bijzondere gevallen verleend. Bijvoorbeeld bij bedrijven met ‘werknemerszelfbestuur’, waar de medezeggenschap net zo goed geregeld is als in de wet.

Het adviesorgaan geeft geen ontheffing als het personeel onvoldoende of geen belangstelling heeft voor een OR.

Beantwoord tien vragen met ja of nee. En zie meteen of je klaar bent voor (meer) personeel. Na afloop ontvang je een persoonlijk rapport met tips.

Doe de checklist

- bijgewerkt op 06 maart 2019

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.