Tips en vragen voor een goed evaluatiegesprek

Door: Cora Hagen - HR-expert

01 oktober 2017
Evaluatiegesprek

Tijdens een evaluatiegesprek bespreek je hoe het gaat met een nieuwe werknemer. Je zorgt hiermee voor een goede begeleiding en ondersteuning. Expert Cora Hagen geeft tips en vragen die je kunt stellen.

Evaluatiegesprek

Heb je een nieuw personeelslid? Dan wil je die natuurlijk zo snel mogelijk op het goede spoor zetten. Daarmee profiteer je sneller van een succesvolle collega die de verwachtingen waarmaakt of zelfs overtreft. Mijn ervaring is dat het goed werkt om eens per kwartaal een evaluatiegesprek te houden. En dan met vragen die dieper gaan dan ‘Hoe gaat het?’ of ‘Heb je je weg gevonden inmiddels?’

Geen beoordelingsgesprek

Het is goed om te weten dat een evaluatiegesprek nadrukkelijk geen beoordelingsgesprek is. Het evaluatiegesprek is er namelijk op gericht om iemands potentieel nog meer te benutten. Pas later beoordeel je of dat genoeg is, als het tijd is om een beslissing te nemen over het contract.

Kies er daarom bewust voor om je oordeel over het functioneren uit te stellen. Dat levert namelijk een andere blik en focus op. De gedachte is dan: hoe kan ik deze werknemer hier zo succesvol mogelijk laten zijn? Dat is iets anders dan je werknemer onder het vergrootglas leggen, zoals het geval is bij een beoordeling.

Want alles wat je aandacht geeft, groeit! Richt je aandacht daarom zo veel mogelijk op de potentie en intrinsieke motivatie van je nieuwe werknemer.

Gesprek inplannen

Zo’n evaluatiemoment houd je het beste gescheiden van bila’s en andere vormen van overleg. Vermeng het niet met inhoudelijke zaken, maar neem echt even de tijd om in te zoomen op het succesvol maken van jouw werknemer. Als je alle vragen goed benut en ook doorvraagt, heb je daar in de regel ongeveer een uur en een kwartier voor nodig.

Geef vooraf mondeling of per e-mail een toelichting over de insteek van het gesprek, want anders verwacht je werknemer een beoordelingsgesprek. Die indruk wil je natuurlijk juist voorkomen. Ook zorgt dit ervoor dat je werknemer van tevoren nadenkt over zijn inbreng in het gesprek.

Ik zeg dus vaak iets in de trant van: ‘Het doel is een positief gesprek. We zullen kijken wat ervoor nodig is om jouw potentie hier nog beter te benutten.’ En vaak voeg ik toe om wat voor vragen het gaat, inclusief voorbeelden van vragen (zie hieronder). Daardoor snapt je werknemer beter wat je bedoelt en kan hij zich op het gesprek voorbereiden.

Start van het gesprek

Op basis van de vragen die je stelt, zal je werknemer zich blootgeven. Zorg er daarom voor dat je aan het begin van het gesprek eerst een prettige sfeer en setting creëert. Leg daarnaast nog eens de positieve insteek van het gesprek uit; dat het een evaluatie is en geen beoordeling.

Maak daarna een opmerking die ervoor zorgt dat je werknemer zich minder kwetsbaar voelt. Dit kan bijvoorbeeld zijn dat je vertelt dat je tot nu toe erg tevreden bent. Hiermee neem je alvast een hoop druk weg bij je werknemer.

Is die tevredenheid er nog niet, maak dan een opmerking dat ergens nieuw komen lastig is. En dat het in het begin ook best puzzelen is voor een organisatie of een leidinggevende. Jij moet immers allerlei slimme keuzes maken om je werknemer optimaal te ondersteunen. Geef aan dat je dit gesprek wilt benutten om samen te kijken wat de beste kansen biedt. Houd het dus licht en positief.

Vragen evaluatiegesprek

Dan kom je bij de kern van het gesprek, namelijk de vragen. Ik geef je acht vragen die ik meestal gebruik:

  1. Wat zou dit gesprek voor jou zinvol maken?
  2. Wat gaat er goed in deze eerste maanden bij ... (bedrijf/afdeling)? Waar merk je dat aan? Hoe is je dat gelukt?
  3. Waarin zit voor je gevoel de grootste bijdrage die je levert? Waar merk je dat aan?
  4. Wat is het eerste waarin je je nu nog verder zou willen ontwikkelen? Welk verschil zou dat maken?
  5. Hoeveel van jouw potentie wordt nu benut? Geef een percentage, waarbij 100 procent jouw volledige potentie is. Stel, het antwoord van je werknemer is 60 procent. Vraag dan: a. Wat zit er in die 60 procent? b. Waaraan zou je merken dat je op 70 procent zit? Wat is er dan anders? c. Wat is ervoor nodig om dat mogelijk te maken?
  6. Wat weet je nu over je taken/rollen/functie en waar heb je nog vragen over?
  7. Wat heb je van mij nodig om verder te komen?
  8. Wat werkt er goed in ons contact/overleg, wat jou betreft? Wat zou daarin nog beter werken?

Probeer de bovenstaande vragen eens uit. Mijn ervaring is dat ze ontzettend goed werken voor een beter contact en een betere samenwerking. Dit is een boost voor het functioneren van je werknemer! Ook steek je hiermee vaak veel op over je werknemer en je organisatie.

Neem deze vragen mee op een spiekbriefje voor tijdens het gesprek. Dat voelt soms wat raar. Maar als dit ervoor zorgt dat het gesprek ineens op een hoger plan komt, met veel meer kwaliteit, dan is het toch de moeite waard! En je werknemer waardeert het als je het gesprek goed hebt voorbereid en de moeite hebt genomen om goede vragen te verzamelen.

Concrete afspraken

Vaak komen er concrete afspraken uit die kunnen leiden tot een andere aanpak. Maak met elkaar helder wie wat doet en wanneer. Het gesprek hoeft niet vastgelegd te worden, maar eventueel kun je wel deze actiepunten nog even per mail bevestigen of aan je werknemer vragen om deze even naar jou te bevestigen.

Maak direct een afspraak voor drie maanden later. Of zet in je agenda een aantekening over twee maanden dat je die nieuwe afspraak maakt.

Succes met het evaluatiegesprek!

Over Cora Hagen

Cora Hagen

Cora Hagen is expert in HR en effectief samenwerken. Zij werkt voor bedrijven met maximaal 75 medewerkers of hbo+-professionals. Haar bedrijf SimpelHR helpt directeuren en teams als resultaten tegenvallen, er gedoe is over personeelszaken of de samenwerking stroef verloopt. Cora helpt hen een sprong te maken in rendement en werkplezier.

01 oktober 2017
Je kunt alleen reageren als je cookies niet hebt geweigerd. Op deze pagina lees je meer over cookies. Zet cookies aan.

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.