Dit zijn de belangrijkste regels voor werktijden

- bijgewerkt op 09 januari 2018
Werktijden

Het is niet goed voor de gezondheid om te lang achter elkaar te werken. Daarom heeft de overheid regels opgesteld voor de werk- en rusttijden van werknemers. Dit artikel zet de belangrijkste regels op een rij.

Werktijden

De regels voor werk- en rusttijden staan in de Arbeidstijdenwet. Deze wet beschrijft precies hoe lang je jouw werknemers in een bepaalde periode mag laten werken. Ook staat hierin wanneer en hoe vaak zij recht hebben op pauzes of rusttijd. De wet geldt voor werknemers vanaf 18 jaar, inclusief stagiairs en uitzendkrachten. Voor jongeren gelden aparte regels.

Met de Arbeidstijdenwet wil de overheid werknemers beschermen tegen te lange werkdagen. Het is namelijk ongezond om te lang achter elkaar te werken en bovendien kan dit de veiligheid op het werk in gevaar brengen. Daarnaast moet de wet het voor werknemers makkelijker maken om het werk te combineren met privétaken, zoals de zorg voor kinderen.

De algemene regel voor werktijden

De hoofdregel is dat je een werknemer niet langer dan 12 uur achter elkaar mag laten werken. Daarnaast mag hij in een week maximaal 60 uur werken. Maar dat mag niet elke week: over een periode van 16 aaneengesloten weken mag een werknemer gemiddeld niet meer dan 48 uur per week werken.

Deze hoofdregel gaat niet altijd op. Zo kan het zijn dat in een eventuele verplichte cao voor jouw bedrijfstak andere afspraken staan. Daarnaast zijn er werknemers en beroepen waarvoor de Arbeidstijdenwet niet of slechts gedeeltelijk geldt, zoals beroepssporters of huisartsen. Ook gelden er afwijkende regels voor werken op zondag.

Let op

Op basis van de Wet flexibel werken mogen je werknemers altijd een verzoek indienen tot het aanpassen van hun werktijden, arbeidsduur of arbeidsplaats.

Heb je personeel in dienst?

Dat is goed nieuws, want daarmee bouw je aan de continuïteit van je bedrijf. Met dit complete pakket aan personeelsverzekeringen dek je de risico’s af en zorg je goed voor je personeel.

Zo beperk je risico's

Rusttijden

Na een werkdag moet een werknemer minimaal 11 uur achtereen rusten. Als werkgever mag je deze rusttijd één keer in de week inkorten tot 8 uur. Maar dat mag alleen als het nodig is voor het werk, bijvoorbeeld in een drukke periode.

Na afloop van een werkweek is een langere rustperiode vereist, namelijk 36 uur aaneengesloten. Ook hier mag je van afwijken, als dat nodig is. In dat geval geldt dat een werknemer in een periode van 14 dagen minimaal 72 uur (3 dagen) onafgebroken rust moet krijgen. Dit komt erop neer dat hij dus 11 dagen achter elkaar mag werken.

Pauzes

De Arbeidstijdenwet schrijft voor dat een pauze tijdens werktijd minimaal een kwartier moet duren. Bij werkdagen van meer dan 5,5 uur heeft de werknemer recht op twee pauzes van minimaal 15 minuten (of één pauze van 30 minuten). Duurt een dienst 10 uur of meer, dan moet je de werknemer drie pauzes van minimaal 15 minuten geven (of één pauze van 45 minuten).

In cao’s mag overigens van deze pauzeregeling worden afgeweken. Check daarom altijd wat er in de cao voor jouw bedrijfstak staat.

Let op

Vrouwen die zwanger zijn of net zijn bevallen van een kind, hebben recht op aanpassing van hun werkzaamheden en/of werktijden. Zij mogen je bijvoorbeeld vragen om extra pauzes.

Nachtdiensten

Nachtdiensten zijn voor je werknemers extra zwaar. Daarom gelden er strengere regels voor werk- en rusttijden bij nachtdiensten. De hoofdregel is dat een werknemer per 16 weken maximaal 36 nachten mag werken en maximaal 7 nachtdiensten achter elkaar mag draaien. Maar ook hier geldt dat in cao’s andere afspraken kunnen staan.

Per nachtdienst mag een werknemer niet meer dan 10 uur werken. Je mag dit uitbreiden naar 12 uur, als dat nodig is voor het werk. Maar dat mag slechts vijf keer per 2 weken en maximaal 22 keer per jaar. Op het Arboportaal vind je aanvullende regels voor de nachtdienst, bijvoorbeeld over de voorgeschreven rusttijden.

Tip

Het Arboportaal biedt ook informatie over de werk- en rusttijden bij ploegendiensten. Daarnaast zijn er nog afzonderlijke regels voor werk- en rusttijden bij oproepdiensten (consignatie).

Regels voor specifieke branches

Voor bepaalde beroepen en sectoren bestaan er aanvullende regels voor werk- en rusttijden. Deze regels staan in het Arbeidstijdenbesluit. Ze wijken af van de algemene regels in de Arbeidstijdenwet. Zo mogen werknemers in de horeca vaker ’s nachts werken, namelijk 20 nachtdiensten per 4 weken. En in de brood- en banketbakkerij gelden onder meer soepeler regels voor de nachtdienst van jongeren in opleiding.

De brochure De Arbeidstijdenwet van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) geeft een overzicht van de specifieke regels per sector. Daarnaast zijn er voor diverse sectoren afzonderlijke brochures beschikbaar.

Werktijden voor jongeren

Voor jongeren onder de 18 jaar gelden strengere regels wat betreft de werk- en rusttijden. Zo mogen jongeren van 16 en 17 jaar maximaal 45 uur in een week werken. De tijd dat ze op school zitten, is hierbij inbegrepen. Over een periode van 4 weken mogen ze echter niet meer dan gemiddeld 40 uur per week werken. Zij mogen geen nachtdiensten of oproepdiensten draaien en geen overwerk doen.

De rusttijd na een werkdag moet voor deze jongeren minimaal 12 uur bedragen. Bij een dienst van 4,5 uur of meer hebben zij recht op 30 minuten pauze. Ook is werken op zondag alleen onder bepaalde voorwaarden toegestaan.

Voor jongeren onder de 16 en 17 jaar gelden nog strengere regels. Bekijk de regels voor jongeren van 15 jaar en voor jongeren van 13 en 14 jaar.

Registratie en controle

De Arbeidstijdenwet verplicht jou als werkgever om de werk- en rusttijden van je werknemers bij te houden. Per werknemer moet je de begin- en eindtijden van de dienst en de totale tijd aan pauze registreren. Je mag zelf weten hoe je dit vastlegt, als je bij een controle van de Inspectie SZW maar kunt aantonen dat je je aan de Arbeidstijdenwet houdt.

Is dit niet het geval, dan kan de inspectiedienst je een boete opleggen. Bij zware overtredingen kun je een proces-verbaal krijgen. Dit kan zelfs leiden tot strafvervolging. Zorg dus voor een goede registratie; dat kan je een hoop ellende besparen.

Risico's zoals brand in de keuken of een lekkage van drankinstallaties kun je verzekeren in één pakket, speciaal voor de horeca.

Bekijk horeca verzekeringen

- bijgewerkt op 09 januari 2018

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.