Iedere week in je mailbox 
Over de Wet DBA:
Wet DBA in plaats van VAR verklaring
De wet DBA ging per 1 mei 2016 al in en verving daarmee de VAR-verklaring. De handhaving van deze wet werd uitgesteld omdat veel zakelijke opdrachtgevers en zzp’ers in de knel kwamen. Dat betekent dat er ‘in principe’ geen boetes uitgedeeld werden.
Op 1 januari 2025 is de handhaving van de wet DBA weer in gang gezet. Dat betekent dat er gecontroleerd wordt of er sprake is van verkapte loondienst.
In 2026 worden nog geen boetes uitgedeeld bovenop de naheffing. Er is nog sprake van een 'zachte landing' voor bedrijven die de wet overtreden. Vanaf 1 januari 2027 komt deze 'zachte landing' te vervallen.
Waarom is de wet DBA bedacht?
Met de wet DBA moet de arbeidsrelatie tussen zakelijke opdrachtgevers en zzp’ers duidelijker worden. Daarmee wil de regering zogenoemde schijnconstructies tegengaan, waarbij een ingehuurde zzp’er eigenlijk een verkapte werknemer is die normaal gesproken in loondienst zou moeten werken.
Tot nu toe leverde de nieuwe wet juist onduidelijkheid en paniek op.
Waarom is schijnzelfstandigheid volgens het kabinet eigenlijk onwenselijk?
- Vanwege de mogelijke kwetsbaarheid van ‘gedwongen’ zzp’ers (voorbeelden die genoemd worden zijn post- en maaltijdbezorgers).
- Het ondermijnt de solidariteit van het sociale stelsel (zelfstandige dragen geen premies af).
- Het leidt tot oneerlijke concurrentie met reguliere werknemers (zelfstandigen doen aan ‘cherry-picking’ en willen bijvoorbeeld geen onregelmatige diensten doen).
- Het leidt tot hogere werkdruk (voor vaste medewerkers die nog vaker wel die onregelmatige diensten moeten draaien), minder innovatie en risico’s voor continuïteit.
- Het schrikt ‘echte’ zzp’ers af.
Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst?
Volgens de Belastingdienst zijn er drie pijlers die bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst:
- beloning
- persoonlijke arbeid
- gezagsverhouding
Als één van deze zaken ontbreekt is er géén sprake van een arbeidsovereenkomst.
Van het eerste (beloning) is eigenlijk altijd sprake (ook bij zzp'ers). Als de zelfstandige zich mag laten vervangen door een ander (naar vrije keuze) dan is er ook géén sprake van een arbeidsovereenkomst (geen persoonlijke arbeid). Hetzelfde geldt als er géén gezagsverhouding is, als de zelfstandige het werk volledig vrij mag invullen. Dan spreken we ook wel van een resultaatverplichting en niet van een inspanningsverplichting.
Wet DBA toepassen: tips voor werkgevers
Zorg dat je als werkgever op tijd duidelijke keuzes maakt in het aannemen van personeel of het inschakelen van zzp'ers. Er zijn ook oplossingen waardoor jij als werkgever minder risico loopt. Denk aan mankracht inschakelen via een uitzendbureau of payrolling. Als je ervoor kiest om zzp’ers in te huren zorg dan dat je dit alvast doet volgens de wet DBA. Hoe?
Drie aandachtspunten:
- Gebruik bij het opstellen van een overeenkomst het beoordelingskader zzp-contracten.
- Het is niet verplicht om met een modelovereenkomst te werken. Als er geen twijfels zijn over de werkrelatie tussen de opdrachtgever en zzp'er, is het niet nodig.
- De Belastingdienst beoordeelt sinds 6 september 2024 geen nieuwe modelovereenkomsten meer en verlengt bestaande overeenkomsten niet. Bestaande modelovereenkomsten die op die datum geldig waren, mogen nog wel worden gebruikt, maar uiterlijk tot 31 december 2029. De focus verschuift naar feitelijke werkzaamheden in plaats van papier.
Is iemand terecht zzp'er of eigenlijk werknemer? Test het met de webmodule inhuur zzp.
Aanpassing Wet DBA
De Wet DBA wordt verder aangescherpt aan de hand van uitspraken die rechters al hebben gedaan op dit gebied. Zo komt er meer duidelijkheid of een werkende in loondienst is of niet. Er wordt vooral gekeken naar het antwoord op drie vragen:
- Worden er instructies gegeven en wordt er toezicht gehouden op het werk? (ook wel 'materieel gezag' genoemd)
- Is het werk organisatorisch ingebed in de organisatie van de werkgever?
- Is er sprake van zelfstandig ondernemerschap binnen een arbeidsrelatie?
Wanneer aanpassing Wet DBA?
De aanpassing van de Wet DBA zal verder uitgewerkt worden. Het nieuwe kabinet zal zich ongetwijfeld ermee bezig gaan houden. Wanneer er een nieuwe wet in zal gaan is nog onbekend
Voor platformwerkers, zoals bezorgers, is er inmiddels een EU-akkoord.
Wet VBAR in 2026
In Nederland moet de Wet VBAR voor meer duidelijkheid gaan zorgen. VBAR staat voor Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden. De wet geeft een duidelijkere definitie van de arbeidsovereenkomst en wanneer daar sprake van is. Het wetsvoorstel VBAR is ingediend, maar moet nog goedgekeurd worden. De ingangsdatum van de Wet VBAR - als deze doorgaat in de huidige vorm - is onzeker.
Blijf op de hoogte van nieuwe wetten en regels. Schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Samen met personeel werk je aan de groei van je bedrijf. Wil je weten wat daarbij in de weg kan staan? Met een adviseur breng je dit in kaart.
Groeien met personeel
Gratis tips in je mailbox
