Hoe begeleid je een rouwende werknemer?

30 september 2013
Rouwen op het werk

Het rouwproces dat je doormaakt als een dierbare overlijdt, heeft impact op het werk. Met de juiste begeleiding help je werknemers met het verwerken van het verlies én beperk je mogelijk verzuim.

Rouwen op het werk

Bij het verlies van een dierbare is rouw een normale reactie. Maar ook bij het verliezen van een goede gezondheid, een baan of het beëindigen van een relatie kun je een rouwproces doormaken. In alle gevallen kost rouwen veel energie. Bovendien eten en slapen veel rouwende werknemers slecht. Andere mogelijke symptomen van rouwverwerking zijn slechte concentratie, agressief gedrag, hevige transpiratie, stemmingswisselingen, rugpijn, hoofdpijn, spierpijn, hyperventilatie en darmklachten. Deskundigen spreken daarom ook wel van rouwarbeid: rouwen is hard werken.

Gevolgen van rouwen op het werk

Feiten over rouw op de werkvloer

Jaarlijks rouwen naar schatting 200.000 mensen. Een groot deel daarvan heeft een baan. 23 procent van deze groep werknemers werkt niet meer bij zijn oude werkgever na het verlies van hun partner. De helft keert niet volledig terug in de oude functie. De oorzaak is in de meeste gevallen dat het overlijden van een partner tot herbezinning leidt, waardoor ze een andere baan zoeken.

Rouw is een privékwestie. Maar een werknemer kan het rouwproces niet uitzetten als hij aan het werk is. Daardoor kan het verlies van een dierbare een negatieve invloed op de kwaliteit van het werk hebben. Bovendien melden werknemers die kampen met een persoonlijk verlies zich vaak ziek, waarbij de gemiddelde verzuimduur 170 dagen is. Reden genoeg om een rouwende werknemer voldoende ondersteuning aan te bieden. En dat gaat verder dan een condoleancekaartje sturen. Tips om een werknemer te begeleiden bij het rouwproces.

1. Laat de werknemer werken

Werk biedt de nodige structuur en afleiding voor een rouwende werknemer. Het is een vorm van ondersteuning van het rouwproces dat de rouwperiode kan verkorten. Belangrijk is wel dat de werknemer, als hij daar behoefte aan heeft, voldoende ruimte krijgt om tijdelijk andere taken op zich te nemen of minder uren te werken. Daarnaast is het makkelijker voor de rouwende werknemer om terug te keren naar de werkvloer, als hij op begrip kan rekenen van zijn collega’s en leidinggevende.

2. Ga het gesprek aan

De eerste keer dat je de werknemer spreekt, vraag je niet wanneer hij weer aan het werk gaat, maar wanneer hij eraan toe is om samen de werkzaamheden te bespreken. Tijdens dat gesprek overleg je of hij de werkdruk aankan. Pas eventueel zijn takenpakket aan en bespreek of hij vanuit huis voldoende steun krijgt, zowel in emotionele als in praktische zin. Informeer ook of hij extra ondersteuning op de werkplek nodig heeft. En soms heeft een rouwende werknemer simpelweg behoefte om na een slechte nachtrust een uurtje later te beginnen of wil hij van tijd tot tijd een ’inhoudelijke kop koffie’ met je drinken. Ook die ruimte kun je aanbieden.

3. Bied goede rouwbegeleiding

Een goede rouwbegeleiding helpt bij het verwerken van het verlies en minimaliseert de symptomen die bij rouwverwerking horen. Na een goede rouwbegeleiding is een werknemer productiever, omdat hij minder last heeft van negatieve emoties. Daarmee beperk je ook het aantal verzuimdagen. Voor een goede rouwbegeleiding wordt vaak een bedrijfsmaatschappelijk werker ingeschakeld. Deze professional brengt middels gesprekken in kaart wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van de rouwende werknemer. Ook ondersteunt hij leidinggevende en collega’s in hoe ze het beste met de rouwende collega kunnen omgaan. Deze begeleiding zorgt dat de werknemer sneller terugkeert op de werkvloer en voorkomt dat hij zich na een paar weken opnieuw ziek meldt.

3. Waak voor een terugval

In de eerste periode, net na de uitvaart, toont de omgeving vaak veel begrip en medeleven voor nabestaanden. Na een paar weken neemt dat af. Juist dat is het moment dat het verlies pas écht tot de werknemer doordringt. Het komt dan ook regelmatig voor dat een werknemer de eerste maanden na een verlies redelijk functioneert, maar daarna alsnog een terugval krijgt. De omgeving is dan al overgegaan tot de orde van de dag, waardoor je werknemer er alleen voor staat. Dat maakt het verlies nog zwaarder.

Voorkom dat de werknemer door een terugval zich alsnog ziek meldt. Houd je werknemer in de gaten als hij weer aan het werk is door het eerste half jaar regelmatig met hem om de tafel te gaan zitten, bijvoorbeeld één keer na zes weken en daarna iedere drie maanden. Vraag tijdens die gesprekken hoe het gaat en waar hij op dat moment behoefte aan heeft. Zijn behoeften kunnen per periode verschillen. Realiseer je ook dat kleine dingen soms al heftige emoties oproepen. Weet je niet goed hoe je dit moet aanpakken, win dan advies in bij een bedrijfsmaatschappelijk medewerker.

4. Herdenk de sterfdatum

Voor veel nabestaanden is de sterfdatum van de overleden dierbare een gevoelig moment. Zeker het eerste jaar. Mogelijk wil je werknemer op deze dag vrij nemen. Echte betrokkenheid toon je door samen met de collega’s van de rouwende werknemer op de sterfdatum een kaartje of bloemetje te sturen. De periode na de sterfdatum is ook een goed moment om opnieuw met de werknemer om tafel te zitten. Tijdens dat gesprek vraag je of hij nog steeds behoefte heeft aan overlegmomenten en de, voor zover afgesproken, aangepaste werkzaamheden en werktijden.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met ArboNed. ArboNed is een dienstverlener die zich richt op het verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van werknemers, waardoor het verzuim binnen bedrijven en instellingen wordt verlaagd.

 

30 september 2013

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.