Wat zijn de regels voor werken op zondag?

- bijgewerkt op 07 maart 2018
Werken op zondag

Werken op zondag is steeds meer geaccepteerd. In sommige branches moet je als ondernemer zelfs wel meegaan met deze trend om de concurrentie voor te blijven. Maar hoe zit het met de regels rond zondagsarbeid? 5 vragen en antwoorden.

Werken op zondag

Nederland beweegt zich stapje voor stapje in de richting van een 24 uurseconomie. Neem bijvoorbeeld de detailhandel. Ruim tien jaar geleden leidde de instelling van één koopzondag per maand nog tot felle discussies. Nu kan de consument in een groeiend aantal gemeenten elke zondag zijn inkopen doen.

Hoe ga je daarin mee als ondernemer met personeel? Wat zijn de wetten en regels?

5 vragen over werken op zondag met personeel:
 

1. In welke sectoren wordt op zondag gewerkt?

In een flink aantal sectoren is werken op zondag meer regel dan uitzondering. Van oudsher gebeurt dat al in de gezondheidszorg, bij politie en brandweer, horeca, theaters, vervoersbedrijven en industriële bedrijven met continudiensten.

De laatste jaren zijn ook de supermarktbranche en de detailhandel massaal overgestapt op een winkelopenstelling op zondagen. Dat geldt in mindere mate voor dienstverleners. Sommige reisbureaus, bijvoorbeeld, openen hun deuren op koopzondag, maar lang niet allemaal.

2. Mag je een werknemer verplichten om op zondag te werken?

Ben je ondernemer in een van de genoemde sectoren, dan ontkom je er haast niet aan om je personeel op zondag te laten werken. Dat is echter wel aan regels gebonden. 

Risico's in jouw branche

Voorkom uitglijders met jouw bedrijf. Lees meer over de gevaren in jouw branche: 

Ga voor zekerheid

Arbeidstijdenwet

Volgens de Arbeidstijdenwet is de hoofdregel namelijk dat werknemers in principe niet op zondag hoeven te werken, tenzij dit noodzakelijk is om het werk goed te doen. Die noodzaak geldt bijvoorbeeld voor de gezondheidszorg, politie en brandweer. Maar ook voor de horeca of voor bedrijven met productieprocessen die niet stilgelegd mogen worden.

Is werken op zondag voor je bedrijfsvoering niet noodzakelijk? Dan moet je hierover afspraken maken met je werknemers. Je kunt hen niet zomaar verplichten om op zondag te werken. Vaak zijn zulke afspraken al vastgelegd in een eventuele verplichte cao.

Zo niet, probeer dan om via de ondernemingsraad (or) of personeelsvertegenwoordiging (pvt) tot een collectieve afspraak te komen. Als dat geen optie is, dan zul je met iedere werknemer afzonderlijk afspraken moeten maken.

3. Heeft je werknemer recht op vrije zondagen?

Als een werknemer ermee instemt om op zondagen te werken, dan betekent dit niet dat je hem elke zondag kunt inroosteren. Een werknemer heeft namelijk recht op minimaal 13 vrije zondagen in 52 achtereenvolgende weken.

Van deze regel mag je alleen afwijken als in de cao een lager aantal vrije zondagen is afgesproken. Bovendien moet de werknemer zelf aangeven dat hij akkoord gaat met deze cao-afspraak. Doet hij dat niet, dan behoudt hij zijn recht op dertien vrije zondagen.

4. Heeft je werknemer recht op een zondagstoeslag?

Er zijn geen wettelijke voorschriften voor het betalen van extra loon of toeslagen voor het werken op zondag. Je mag dit als werkgever dus zelf bepalen, behalve als in de cao een beloning voor zondagswerk is afgesproken. De meeste cao’s kennen een toeslagregeling van een vast percentage van het normale loon.

Supermarkten geven bijvoorbeeld een zondagstoeslag van 100 procent. Medewerkers in de mode- en sportdetailhandel kregen eerder ook een toeslag van 100 procent, maar in de nieuwe cao van 2015 is dat bijgesteld naar 50 procent.

Horecapersoneel moet het helemaal zonder cao-toeslag stellen. Deze werd in 2012 al afgeschaft, omdat veel horecawerkgevers de zondag als een gewone werkdag beschouwen. Mogelijk zet deze trend zich door en verdwijnt de zondagstoeslag op termijn in alle branches.

Tip

Zorg ervoor dat je weet wat er in jouw cao is afgesproken over zondagswerk en de beloning daarvan. Bespreek dit met je werknemers en leg afspraken over werken op zondag ook goed vast in de individuele arbeidsovereenkomst.

5. Gelden er aparte regels voor jongeren?

Heb je jongeren in dienst, bijvoorbeeld tijdens de vakanties of met een regulier baantje voor enkele uren per week? En wil je hen ook op zondag laten werken? Houd dan rekening met afwijkende regels voor de werktijden van jongeren:

  • Jongeren van 13 en 14 jaar mogen helemaal niet op zondag werken.
  • Jongeren van 15, 16 en 17 jaar mogen alleen op zondag werken als dat nodig is vanuit de aard van het werk en de bedrijfsomstandigheden. Je moet deze noodzaak in het arbeidscontract vermelden en je moet het over het werken op zondag eens zijn met de or, de pvt of de jongere zelf.
  • Voor 15-jarigen geldt bovendien dat:
    • toestemming van de ouders/verzorgers vereist is;
    • zij per zestien zondagen minimaal vijf zondagen vrij moeten zijn;
    • zij vrij moeten zijn op de zaterdag voorafgaande aan de zondag waarop zij werken.
  • 16- en 17-jarigen moeten per jaar minimaal dertien vrije zondagen hebben. Minder mag, maar alleen als dat in de cao is vastgelegd. Dit komt overeen met de regel voor volwassenen.

Tips

  1. Denk jij als ondernemer in het MKB na over het aannemen van personeel? Doe dan de checklist Ben jij klaar voor (meer) personeel?
  2. En wat kun jij leren van andere ondernemers? In de video hieronder delen ondernemers uit het MKB hun beste personeelsbeslissing ooit.

- bijgewerkt op 07 maart 2018

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Wat zijn de kosten van personeel?

X
Kosten van personeel

Krijg grip op je personeelskosten met dit gratis whitepaper.

Download

En ga direct aan de slag met slimme bespaartips.