Bijzonder verlof geven, wanneer?

07 februari 2019
Bijzonder verlof buitengewoon verlof regels cao

Een bruiloft, begrafenis, verhuizing of doktersbezoek. Wanneer moet je een werknemer bijzonder verlof geven? Dit zijn de regels.

Bijzonder verlof buitengewoon verlof regels cao

De meeste vormen van verlof zijn met duidelijke regels in de wet vastgelegd. Dat geldt niet voor bijzonder verlof, ook wel buitengewoon verlof genoemd.

Bijzonder verlof, wat is het?

Bijzonder verlof staat dus niet in de wet. Toch kan het voor jouw bedrijf verplicht zijn om bijzonder verlof te geven. Er zijn twee mogelijkheden:

  • Bijzonder verlof in je cao

Valt jouw bedrijf onder een verplichte cao? Dan kun je in het cao-boekje precies nazoeken wanneer en – in specifieke gevallen – hoe lang je jouw werknemers bijzonder verlof moet geven. Maar ook wanneer je een verzoek om bijzonder verlof kunt weigeren.

De cao-partijen (werkgevers en werknemers) bepalen onderling in welke gevallen werknemers recht hebben op bijzonder verlof en in welke gevallen niet. Ook maken ze afspraken over loondoorbetaling bij bijzonder verlof.

  • Bijzonder verlof zonder cao

Misschien is er voor jouw bedrijf geen (verplichte) cao. In dat geval mag je zelf afspraken maken met je personeel over bijzonder verlof.

Deze afspraken leg je vast in de arbeidsovereenkomst of in het personeelshandboek. Maak de afspraken zo concreet en transparant mogelijk, zodat er later geen misverstanden kunnen ontstaan. Gebruik als startpunt de opsomming van soorten buitengewoon verlof hieronder.

Bijzonder verlof, 9 soorten

Wie het kan opbrengen om de teksten van een aantal cao’s eens door te nemen, zal ontdekken dat er heel wat soorten buitengewoon verlof bestaan.

Hieronder zetten we de belangrijkste soorten op een rij. Check zelf altijd je eigen cao om te zien of een verlofsoort ook voor jouw bedrijf geldt.

1. Ondertrouw

Gaat een werknemer in ondertrouw? Dan heeft hij binnen de regeling voor buitengewoon verlof meestal recht op één vrije dag.

2. Huwelijk

Na de ondertrouw volgt meestal een huwelijk. Ook daarvoor zal je werknemer graag vrij willen nemen. In de praktijk krijgen werknemers voor deze bijzondere gelegenheid meestal zo’n twee tot vier dagen buitengewoon verlof.

Let op
Dit geldt ook bij een geregistreerd partnerschap.

3. Huwelijk familielid (1e en 2e graads)

Als een naast familielid van een werknemer gaat trouwen, wil de werknemer daar natuurlijk graag bij zijn. Dat kan meestal ook, want veel cao’s voorzien in één vrije dag bij het huwelijk van een familielid in de 1e of 2e graad. Bijvoorbeeld het huwelijk van een zoon, dochter, broer of zus. Voorwaarde is wel dat je werknemer aanwezig is bij de huwelijksplechtigheid.

De regels voor bloedverwantschap en aanverwantschap zijn lastig. Familieleden in de 1e graad zijn (schoon)ouders of (stief)kinderen. Familieleden in de 2e graad zijn grootouders, kleinkinderen, broers, zwagers en (schoon)zussen. Ooms en tantes zijn familieleden in de 3e graad. Als zij trouwen, hoef je je werknemer dus geen vrij te geven voor het bijwonen van het huwelijk.

Let op

Deze regels gelden ook bij een geregistreerd partnerschap.

4. Overlijden

Overlijdt een naast familielid van een werknemer, dan wil je de werknemer natuurlijk in de gelegenheid stellen afscheid te nemen van de overledene.

Waarom het Anw-pensioen?

Als een werknemer overlijdt, blijft hun familie vaak met lege handen achter. Met het Anw-pensioen bied je jouw werknemers, hun gezinnen en jezelf een oplossing.

Ga voor zekerheid

De regels voor bijzonder verlof bij overlijden zijn:

  • echtgenoot/partner, bloed- of aanverwanten in de 1e graad: vier dagen (vanaf de dag van overlijden tot en met de dag van de begrafenis/crematie)
  • bloed- of aanverwanten in de 2e graad: twee dagen (de dag van overlijden en de dag van begrafenis/crematie)
  • bloed- en aanverwanten in de 3e en 4e graad: één dag (de dag van de begrafenis/crematie)

Tip

Laat je hart spreken en hanteer deze regels niet te strikt. Als een werknemer zijn beste vriend verliest en afscheid wil nemen, geef hem dan een dag vrij. Zo laat je zien dat je een goed werkgever bent.

Let op

Als een huisgenoot of een direct familielid overlijdt, kan het zijn dat je werknemer recht heeft op calamiteitenverlof. Bijvoorbeeld omdat hij de enige in de familie is die de nodige zaken rond het overlijden kan regelen. Het calamiteitenverlof kan weer overgaan in bijzonder verlof.

5. Jubilea

Viert een werknemer zijn zilveren of gouden bruiloft? Of is iemand alweer 25 jaar bij je in dienst? Ook bij dit soort feestelijke gelegenheden past het om de werknemer in kwestie bijzonder verlof te geven. Dit zijn de regels:

  • Eigen huwelijksjubileum (25 of 40 jaar): één vrije dag
  • Huwelijksjubileum ouders, schoonouders of pleegouders (25, 40, 50, 60 jaar): één vrije dag
  • Dienstjubileum: één tot drie dagen vrij, afhankelijk van hoe lang de werknemer in dienst is.

6. Verhuizing

Werknemers die willen verhuizen, hebben in veel gevallen ook recht op buitengewoon verlof. De meeste cao’s voorzien in twee vrije dagen voor het regelen en uitvoeren van een verhuizing.

7. Sollicitatie

Heeft een werknemer een sollicitatiegesprek tijdens werktijd ingepland? Dan zal hij hiervoor normaal gesproken vakantie-uren moeten opnemen. Maar in sommige cao’s staat vermeld dat solliciteren onder de regeling voor bijzonder verlof valt. Controleer dit dus in de cao voor jouw bedrijfstak.

8. Doktersbezoek

Je werknemers hebben geen onvoorwaardelijk recht op bezoek aan een arts of tandarts. In de meeste cao’s is daarom afgesproken dat werknemers moeten proberen dit zo veel mogelijk buiten werktijd te plannen. Is dat niet mogelijk, dan komt het er in de praktijk meestal op neer dat werknemers alsnog bijzonder verlof mogen opnemen.

Let op

Zwangere werknemers hebben altijd het recht om onder werktijd een afspraak te maken voor een zwangerschapscontrole. Je moet in dat geval het loon doorbetalen, zowel voor de duur van het onderzoek als voor de reistijd. Dit is geregeld in de Arbeidstijdenwet.

9. Studie / examen

Heb je werknemers die een werkgerelateerde training of opleiding volgen? En moeten zij daarvoor binnenkort een examen afleggen? Het is gebruikelijk dat zij dan bijzonder verlof krijgen voor de dag waarop het examen plaatsvindt. Maar het getuigt van goed werkgeverschap als je hun ook nog vrij geeft voor de uren die ze nodig hebben om voor het examen te leren.

Hoe zorg je ervoor dat werkzoekenden voor jouw bedrijf kiezen? Laat zien dat je een goede werkgever bent. Met deze checklist ontdek je binnen 5 minuten of jij klaar bent voor nieuwe werknemers.

Doe de checklist

07 februari 2019

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.