Bijzonder verlof geven
Bijzonder verlof geven

Bijzonder verlof geven, wanneer?

103719 Een bruiloft, begrafenis, verhuizing of doktersbezoek. Wanneer moet je een werknemer bijzonder verlof geven? Dit zijn de regels.

Bijzonder verlof, wat is het?

De meeste vormen van verlof zijn met duidelijke regels in de wet vastgelegd. Dat geldt niet voor bijzonder verlof, ook wel buitengewoon verlof genoemd.

Bijzonder verlof verplicht?

Bijzonder verlof staat dus niet in de wet. Toch kan het voor jouw bedrijf verplicht zijn om verlof te geven. Er zijn twee mogelijkheden:

  1. Verlofregels in je cao

    Valt jouw bedrijf onder een cao? Dan kun je in de cao precies nazoeken wanneer en – in specifieke gevallen – hoe lang je jouw werknemers bijzonder verlof moet geven. Je leest ook wanneer je een verzoek om verlof kunt weigeren.

    De cao-partijen (werkgevers en werknemers) bepalen onderling in welke gevallen werknemers recht hebben op verlof en in welke gevallen niet. Ook maken ze afspraken over loondoorbetaling bij bijzonder verlof.
  2. Verlofregels in jouw bedrijf

    Misschien is er voor jouw bedrijf geen (verplichte) cao. In dat geval mag je zelf afspraken maken met je personeel over verlof. Deze afspraken leg je vast in de arbeids­overeenkomst of in het personeels­handboek.

    Maak de afspraken zo concreet en transparant mogelijk, zodat er later geen misverstanden kunnen ontstaan. Gebruik als startpunt de opsomming van soorten buitengewoon verlof hieronder.

Bijzonder verlof, 9 soorten

Check zelf altijd je eigen cao of personeels­handboek om te zien of een verlofsoort ook voor jouw bedrijf geldt. In welke gevallen geef je bijzonder verlof? Bekijk 9 situaties:

1. Ondertrouw

Gaat een werknemer in ondertrouw? Dan heeft hij binnen de regeling voor buitengewoon verlof meestal recht op één vrije dag.

2. Huwelijk

Na de ondertrouw volgt meestal een huwelijk. Ook daarvoor zal je werknemer graag vrij willen nemen. In de praktijk krijgen werknemers voor deze bijzondere gelegenheid meestal zo’n twee tot vier dagen buitengewoon verlof.

Dit geldt ook bij een geregistreerd partnerschap.

3. Huwelijk familielid (1e en 2e graads)

Als een naast familielid van een werknemer gaat trouwen, wil de werknemer daar natuurlijk graag bij zijn. Dat kan meestal ook, want veel cao’s voorzien in één vrije dag bij het huwelijk van een familielid in de 1e of 2e graad.

Bijvoorbeeld het huwelijk van een zoon, dochter, broer of zus. Voorwaarde is wel dat je werknemer aanwezig is bij de huwelijksplechtigheid.

Bloedverwantschap en aanverwantschap

De regels voor bloedverwantschap en aanverwantschap zijn lastig. De basis is: 

  • Familieleden in de 1e graad zijn: (schoon)ouders of (stief)kinderen.
  • Familieleden in de 2e graad zijn: grootouders, kleinkinderen, broers, zwagers en (schoon)zussen.

Ooms en tantes zijn familieleden in de 3e graad. Als zij trouwen, hoef je je werknemer dus geen vrij te geven voor het bijwonen van het huwelijk.

Deze regels gelden ook bij een geregistreerd partnerschap.

ANW pensioen afsluiten

Waarom het Anw-pensioen?

Als een werknemer overlijdt, blijft hun familie vaak met lege handen achter. Met het Anw-pensioen bied je jouw werknemers, hun gezinnen en jezelf een oplossing.

4. Overlijden

Overlijdt een naast familielid van een werknemer, dan wil je de werknemer natuurlijk in de gelegenheid stellen afscheid te nemen van de overledene.

De regels voor verlof bij overlijden zijn:

  • echtgenoot/partner, bloed- of aanverwanten in de 1e graad: vier dagen (vanaf de dag van overlijden tot en met de dag van de begrafenis/crematie)
  • bloed- of aanverwanten in de 2e graad: twee dagen (de dag van overlijden en de dag van begrafenis/crematie)
  • bloed- en aanverwanten in de 3e en 4e graad: één dag (de dag van de begrafenis/crematie)

Laat je hart spreken en hanteer deze regels niet te strikt. Als een werknemer zijn beste vriend verliest en afscheid wil nemen, geef hem dan een dag vrij. Zo laat je zien dat je een goede werkgever bent.

Calamiteitenverlof

Als een huisgenoot of een direct familielid overlijdt, kan het zijn dat je werknemer recht heeft op calamiteitenverlof. Bijvoorbeeld omdat hij de enige in de familie is die de nodige zaken rond het overlijden kan regelen. Het calamiteitenverlof kan weer overgaan in bijzonder verlof.

5. Jubilea

Viert een werknemer zijn zilveren of gouden bruiloft? Of is iemand alweer 25 jaar bij je in dienst? Ook bij dit soort feestelijke gelegenheden past het om de werknemer in kwestie buitengewoon verlof te geven. Dit zijn de regels:

  • Eigen huwelijksjubileum (25 of 40 jaar): één vrije dag
  • Huwelijksjubileum ouders, schoonouders of pleegouders (25, 40, 50, 60 jaar): één vrije dag
  • Dienstjubileum: één tot drie dagen vrij, afhankelijk van hoe lang de werknemer in dienst is.
Personeel werkgeluk

6. Verhuizing

Werknemers die willen verhuizen, hebben in veel gevallen ook recht op buitengewoon verlof. De meeste cao’s voorzien in twee vrije dagen voor het regelen en uitvoeren van een verhuizing.

7. Sollicitatie

Heeft een werknemer een sollicitatiegesprek tijdens werktijd ingepland? Dan zal hij hiervoor normaal gesproken vakantie-uren moeten opnemen.

In sommige cao’s staat vermeld dat solliciteren onder de regeling voor bijzonder verlof valt. Controleer dit dus in de cao voor jouw branche.

8. Doktersbezoek

Je werknemers hebben geen onvoorwaardelijk recht op bezoek aan een arts of tandarts. In de meeste cao’s is daarom afgesproken dat werknemers moeten proberen dit zo veel mogelijk buiten werktijd te plannen.

Is dat niet mogelijk, dan komt het er in de praktijk meestal op neer dat werknemers alsnog bijzonder verlof mogen opnemen.

Werknemer zwanger?

Zwangere werknemers hebben altijd het recht om onder werktijd een afspraak te maken voor een zwangerschapscontrole. Je moet in dat geval het loon doorbetalen, zowel voor de duur van het onderzoek als voor de reistijd. Dit is geregeld in de Arbeidstijdenwet.

Werknemer ziek?

Is je werknemer ziek en kan hij daardoor niet werken? Dan gelden de regels van verzuim. Hij moet zich ziek melden. Je volgt hierbij de regels uit het verzuim­protocol en je betaalt zijn loon door.

Lees meer over de regels van loondoorbetaling bij ziekte.

9. Studie / examen

Heb je werknemers die een werkgerelateerde training of opleiding volgen? En moeten zij daarvoor binnenkort een examen afleggen?

Het is gebruikelijk dat zij dan bijzonder of buitengewoon verlof krijgen voor de dag waarop het examen plaatsvindt. Maar het getuigt van goed werkgeverschap als je hun ook nog vrij geeft voor de uren die ze nodig hebben om voor het examen te leren.

Vragen over bijzonder verlof

  • Wat is bijzonder verlof?De meeste vormen van verlof zijn met duidelijke regels in de wet vastgelegd. Bijzonder verlof, ook wel buitengewoon verlof genoemd, staat niet in de wet. Toch kan het voor jouw bedrijf verplicht zijn om bijzonder verlof te geven.
  • Wanneer is bijzonder verlof verplicht? Als jouw bedrijf onder een (verplichte) cao valt, kan bijzonder verlof soms verplicht zijn. Als jouw bedrijf geen cao heeft mag je hierover zelf afspraken maken met je personeel. De afspraken leg je vast in de arbeids­overeenkomst of in het personeels­handboek.
  • Moet ik loon doorbetalen?Tijdens bijzonder of buitengewoon verlof moet je loon doorbetalen als dit is afgesproken in een cao, personeels­handboek of individuele arbeids­overeenkomst. Als er nog geen afspraken zijn vastgelegd is het slim dit alsnog te doen. Je kunt ervoor kiezen om in bepaalde gevallen onbetaald verlof te geven.
  • Wat zijn redenen voor bijzonder verlof?Je kunt bijzonder verlof geven bij ondertrouw, een huwelijk, huwelijk van een familielid (1e en 2e graads), overlijden, jubilea, verhuizing, sollicitatie, doktersbezoek en vanwege een toets of examen.
  • Wanneer geef ik onbetaald verlof?Naast bijzonder of buitengewoon verlof heb je de keuze om onbetaald verlof te geven voor andere redenen. Twee vormen van onbetaald verlof zijn wettelijk verplicht, namelijk ouderschapverlof en langdurend zorgverlof. Andere afspraken kun je zelf vastleggen.

personeel

Ben jij aantrekkelijk?

Hoe zorg je dat personeel gemotiveerd blijft? Laat zien dat je een goede werkgever bent. Met deze gratis test ontdek je of jij klaar bent voor nieuw personeel.

Meest gelezen

Whitepapers en online tests