Advies over personeels­risico's nodig?

Wil je weten waar je in jouw bedrijf op moet letten? Vraag het aan een adviseur.

Werknemer ontslaan de ontslagmethodes
Werknemer ontslaan de ontslagmethodes

Hoe pak je het ontslag van een werknemer aan?

Het ontslag van een werknemer vraagt om een goede voorbereiding. Je kunt namelijk niet zomaar iemand ontslaan. Hoe werkt het ontslagrecht?

Werknemer ontslaan

In sommige gevallen is het eenvoudig om van een werknemer afscheid te nemen. Bijvoorbeeld wanneer de werknemer in zijn proeftijd zit of als een tijdelijk contract afloopt.

Het wordt lastiger als de werknemer al een vast contract of langdurig tijdelijk contract heeft. Een goede voorbereiding vergroot in dit geval de kans op een geslaagd ontslag. 

De transitievergoeding

Met de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) zijn de regels voor ontslag weer anders. Als je een werknemer ontslaat, moet je hem vrijwel altijd een transitievergoeding betalen. Dit geldt voor zowel vaste als tijdelijke contracten. Het maakt daarbij niet uit wat de reden is van het ontslag.

Alleen bij een terecht ontslag op staande voet, ernstig verwijtbaar handelen van je werknemer, een faillissement of een ontslag wegens pensioen hoef je geen transitievergoeding te betalen. 

De 5 meest voorkomende redenen voor ontslag

Als je een werknemer wilt ontslaan, moet je daar een goede reden voor hebben.

personeel in dienst

Heb je personeel in dienst?

Dat is goed nieuws, want daarmee bouw je aan de continuïteit van je bedrijf. Met dit complete pakket aan personeels­verzekeringen zorg je goed voor je personeel.

Hieronder vind je de vijf meest voorkomende redenen voor ontslag en hoe je dat aanpakt:

1. Ontslag bij disfunctioneren

Een ontslag bij disfunctioneren regel je niet van de ene op de andere dag. Je moet namelijk voor de rechter aannemelijk maken dat de werknemer niet naar behoren functioneert. Dit moet ook blijken uit het ontslagdossier dat je over deze werknemer hebt opgebouwd.

In het dossier neem je allerlei informatie op, zoals:

  • verslagen van functionerings­gesprekkenbeoordelings­gesprekken en andere evaluaties (ondertekend door jou en de werknemer)
  • e-mails en/of WhatsApp-berichten waarin de werknemer over de schreef gaat
  • klachten van klanten of collega's over de betreffende werknemer
  • documenten waaruit blijkt dat je de werknemer de gelegenheid hebt gegeven zijn functioneren te verbeteren (verbeterplan, coachingverslag, scholingstraject)

Meerdere waarschuwingen geven

Met een dossier ben je er nog niet. Je bent als werkgever namelijk wettelijk verplicht om meerdere formele waarschuwingen te geven. Op die manier geef je de werknemer de kans om zijn gedrag te verbeteren.

Ga daarbij uit van een reële termijn. Een maand is nooit voldoende om een verandering te kunnen waarnemen.

2. Ontslag wegens verstoorde arbeidsrelatie

Als er sprake is van een verstoorde arbeidsrelatie waardoor samenwerken onmogelijk is geworden, kun je ontslag aanvragen bij de rechter.

Is het ontslag jou als werkgever ernstig aan te rekenen, dan heb je kans dat de rechter je een hogere transitievergoeding oplegt.

Sommige werkgevers besteden weinig aandacht aan het opbouwen van een uitgebreid dossier. Als ze dan ontslag aanvragen, bestaat er een grote kans dat de rechter het ontslagverzoek voor disfunctioneren afwijst.

In de meeste gevallen beëindigt de rechter het dienstverband dan alsnog vanwege een verstoorde arbeidsrelatie. Nadeel van deze aangepaste ontslagreden is dat je ook in dat geval een hogere transitievergoeding moet betalen.

3. Ontslag op staande voet

In sommige gevallen, zoals bij diefstal, wil je de werknemer waarschijnlijk op staande voet ontslaan. Dit kan alleen onder bijzondere omstandigheden.

Als de rechter later oordeelt dat het ontslag niet aan de voorwaarden voldoet, kan dit aanzienlijke financiële consequenties hebben. Het is dus verstandig om niet te snel over te gaan tot deze vorm van ontslag.

Als een werknemer zich niet aan zijn contract heeft gehouden, kun je hem ook ontslaan op grond van wanprestatie. Lees meer hierover in het artikel Arbeids­overeenkomst ontbinden, zo werkt het.

4. Ontslag met wederzijds goedvinden

Ontslag kan ook buiten de rechter en het UWV om. Je kunt het namelijk onderling proberen te regelen. Dit heet ontslag met wederzijds goedvinden. Deze ontslagmethode kun je in de meeste gevallen inzetten, ook als er sprake is van disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie.

De gemaakte afspraken leg je vast in een beëindigingsovereenkomst. Dit is vaak niet de goedkoopste oplossing, omdat de werknemer het onderste uit de kan zal willen halen. Met mediation kun je de kosten mogelijk beperken.

5. Collectief ontslag

Wil je meer dan één werknemer ontslaan? Als het gaat om minimaal twintig werknemers binnen een periode van drie maanden, is er sprake van collectief ontslag.

Bedrijfseconomische redenen

Deze vorm van ontslag heeft vaak een bedrijfseconomische reden. Je hebt dan te maken met extra regels, zoals het afspiegelingsbeginsel. Een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen moet je altijd via het UWV regelen.

Cumulatiegrond, wat is dat?

Nieuw in het ontslagrecht is de cumulatiegrond. Dit is een wijziging uit de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB). Vanaf 1 januari 2020 is de cumulatiegrond van kracht.

Bij de cumulatiegrond gaat het om een optelsom van ontslaggronden. Als er meerdere ontslaggronden worden aangevoerd en deze grotendeels worden bewezen, kan de rechter de arbeids­overeenkomst ontbinden op basis van de cumulatiegrond.

Bij ontslag op basis van de cumulatiegrond kan de rechter een extra vergoeding toekennen aan je werknemer van maximaal de helft van de transitievergoeding. Daarnaast kan je werknemer ook nog recht krijgen op een 'billijke vergoeding'.

Branches ondernemers

Welke risico's loop ik?

Wil je weten waar je in jouw bedrijf op moet letten? Een Erkend MKB-adviseur kan je helpen. Hij brengt de risico’s in je bedrijf in kaart en geeft advies om deze te beperken of af te dekken.

Meest gelezen

Whitepapers en online tests