Werken met kerst, hoe zit dat voor werkgevers?

- bijgewerkt op 27 december 2016
Werken met kerst

Thuis zijn met de kerst is niet voor iedereen weggelegd. In sommige branches moet er tijdens de kerstdagen gewoon gewerkt worden. Lees welke regels hiervoor gelden en hoe je voor de kerstdagen een goede personeelsplanning maakt.

Werken met kerst

Kerst. Voor veel mensen is dit het feest bij uitstek om samen met het gezin, familie of vrienden te vieren. In de meeste gevallen kan dat ook, want veel bedrijven en organisaties zijn tijdens de kerstdagen gesloten. Denk aan overheids- en onderwijsinstellingen, zakelijke dienstverleners en bouwbedrijven.

Er zijn echter ook bedrijven waar met de kerst wordt doorgewerkt. Soms is dat noodzaak, zoals in de zorg, de veehouderij, de beveiligingsbranche of bij bedrijven waar productieprocessen ononderbroken door blijven gaan. Horecabedrijven zijn juist vrijwillig open: zij zien de extra inkomsten van kerstdiners liever niet aan hun neus voorbijgaan. Ook steeds meer winkels openen hun deuren tijdens de kerstdagen, zoals supermarkten en woonwinkels.

Vrij met kerst in cao geregeld

Eerste en tweede kerstdag behoren tot de feestdagen die door de overheid zijn aangewezen als algemeen erkende en christelijke feestdagen. Dit is officieel vastgelegd in de Algemene termijnenwet. Dat betekent echter niet dat deze feestdagen voor je werknemers automatisch vrije dagen zijn.

Het recht op vrijaf tijdens feestdagen is namelijk niet bij wet geregeld, maar wordt vastgelegd in cao’s. Valt jouw bedrijf onder een verplichte cao, dan staat daarin of je jouw werknemers met kerst vrij moet geven of niet. Check daarom altijd de cao voor jouw bedrijfstak. Als er geen cao is, mag je het zelf bepalen. Zet dan wel in de arbeidsovereenkomst of je werknemers met kerst vrij zijn of niet.

Maak een goed werkrooster

Staat jouw cao het toe dat je je werknemers met kerst laat werken, bijvoorbeeld omdat je een horecaonderneming hebt? Maak dan ruim van tevoren een duidelijk werkrooster waarin staat wie er op welke kerstdag komt werken. Probeer aan individuele wensen tegemoet te komen om de goede werksfeer intact te houden. Vraag bijvoorbeeld eerst of werknemers vrijwillig met kerst willen werken. Zeker als er een toeslag wordt betaald, zijn er altijd wel mensen die dit willen. 

Krijg grip op personeelskosten

Lees het gratis whitepaper met daarin:

  • De waarde van personeel
  • Personeelskosten op een rij
  • 5 manieren om te besparen

Download whitepaper

Krijg je het rooster niet rond, omdat veel werknemers met kerst vrij willen zijn en verlof aanvragen? Dan mag je werknemers verplichten om te komen werken. Je moet wel kunnen aantonen dat dit in het belang is van een goede bedrijfsvoering. Als horecaondernemer kun je de chef-kok bijvoorbeeld makkelijker verlof weigeren dan een bordenwasser.

Als er dan nog lege plekken in het rooster zitten, kun je die opvullen door parttimers te vragen extra uren te maken. Een andere mogelijkheid is het inhuren van flexwerkers of vakantiekrachten, zoals uitzendkrachten, freelancers of werknemers met een nulurencontract.

Let op

Werken op feestdagen wordt beschouwd als zondagsarbeid. Voor het werken op zondag gelden speciale regels. Je kunt bijvoorbeeld niet altijd dezelfde werknemers op feestdagen inroosteren.

Hoe zit het met kerst en loon?

Over het doorbetalen van loon tijdens vrije feestdagen is wettelijk niets vastgelegd. Ook dit wordt in cao’s geregeld. In alle cao’s is bepaald dat een werknemer op officiële vrije feestdagen zijn loon krijgt doorbetaald. Voorwaarde is wel dat de feestdag op een dag valt waarop de werknemer normaal zou werken. Als jouw bedrijf niet onder een cao valt, is er niets geregeld en hebben je werknemers formeel geen recht op doorbetaling van loon als zij met kerst vrij zijn.

De wet zegt ook niets over mogelijke toeslagen op het loon voor werknemers die tijdens feestdagen wel moeten werken. Je hoeft je werknemers dus niet meer dan hun gewone loon te betalen, behalve als je gebonden bent aan een cao. Veel cao’s voorzien namelijk wel in een toeslag op het normale loon, variërend van vijftig tot honderd procent. Ben je ondernemer in de horeca, dan heb je te maken met de regel dat je medewerkers die op feestdagen werken moet compenseren met extra vrije uren, bovenop hun loon.

Hoe zit het met kerst en vakantiedagen?

Je werknemers hebben recht op wettelijke vakantiedagen. Jaarlijks mag een werknemer ten minste vier maal het aantal uren dat hij wekelijks werkt als vakantie opnemen. Officiële feestdagen zijn hier niet bij inbegrepen. In de wet is namelijk bepaald dat je algemeen erkende en religieuze feestdagen waarop medewerkers gewoonlijk vrij zijn, niet mag afboeken als vakantiedagen. 

Hoe zit het met kerst en parttimers?

Werknemers die parttime bij je in dienst zijn, hebben recht op doorbetaling van loon op officiële vrije feestdagen. Dit geldt uiteraard als de feestdag valt op een dag waarop een parttimer doorgaans werkt. Maar ook als een feestdag valt op een vaste vrije dag van een parttimer, kan hij recht hebben op een gedeeltelijke doorbetaling van het loon.

Dit blijkt uit een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens (voorheen Commissie Gelijke Behandeling) over een zaak van een parttimer die op maandagen vrij was en daardoor onevenredig veel betaalde vrije feestdagen misliep. Het College adviseert bedrijven om het zogeheten ‘jaarurensysteem’ te hanteren bij het berekenen van het aantal feestdagen voor parttimers. Dit advies is niet bindend, maar rechters wegen het wel mee in hun uitspraken.

- bijgewerkt op 27 december 2016

Elke week een update

Wil je nieuws, tips, handige informatie en inspiratie van ons ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief Ondernemen Met Personeel. Je ontvangt de nieuwsbrief daarna elke week gratis in je mailbox.

 

Ik wil graag gratis tips

* Je hoeft alleen maar je mailadres in te vullen

Ben jij klaar voor (meer) personeel?

X
klaar voor meer personeel

Vul de checklist in en je weet het binnen enkele minuten.

Start

Je ontvangt na afloop een persoonlijk rapport met tips.